Hoe schrijf je meervoudsvormen op de juiste manier?

Hoe schrijf je meervoudsvormen op de juiste manier?, 3.8 out of 5 based on 55 ratings
VN:F [1.9.22_1171]
hidden-box
Rating: 3.8/5 (55 votes cast)

Eerder schreef ik al een instructie over het juist schrijven van de werkwoordsvormen. In dit artikel leg ik uit wat de regels zijn bij het meervoud. Door de stappen goed te volgen en naar de voorbeelden te kijken, zult u geen fouten meer maken bij het maken van meervoudsvormen.

Meervoud op -eren

De meervoudsvorm -eren komt maar bij een paar woorden voor. Denk hierbij aan woorden als kind – kinderen. De uitgang wordt dan gewoon achter het enkelvoudig zelfstandig naamwoord geplaatst. Enkele voorbeelden:

Kind —> kinderen
Ei —> eieren
Goed —> goederen
Volk —> volkeren

Meervoud op -en

Ook de meervoudsvorm -en is een vorm die vaak voorkomt. Deze vorm spreekt vaak voor zich, zoals in boek – boeken. Helaas komt het addertje onder het gras tevoorschijn, wanneer het woord eindigt op -ee of -ie en het meervoud een -envorm heeft. Twee regels om dit nooit meer verkeerd te doen.

  • Woorden die op -ie eindigen: Wanneer de klemtoon niet op de -ie ligt, krijgt het woord geen extra -e, zoals in porie – poriën. Wanneer de klemtoon op een wel op de -ie ligt, komt er wel een extra -e, zoals in melodie – melodieën.
  • Woorden die op -ee eindigen: Wanneer een woord op -ee eindigt en de meervoudsvorm is -en, wordt de -en gewoon achter het woord gezet. De trema wordt op de laatste -e gezet, zoals in zee – zeeën.

Meervoud op -s

Meervoudsvormen die op -s eindigen komen vaker voor. Om dit gemakkelijker te maken zijn er twee heel simpele regels opgesteld:

  • Wanneer een woord eindigt op de volgende uitgangen wordt de -s direct achter het zelfstandig naamwoord geplaatst: -é, -ee, -ui, -er, -ie, -ey, -eau, -ay en -ieu
  • Wanneer een woord op een heldere klank eindigt (zoals in piano) wordt de -s vooraf gegaan door een apostrof.

Uitzondering: Wanneer de -y een heldere klank heeft, maar vooraf wordt gegaan door een -e, wordt de -s vast geschreven. Enkele voorbeelden:

Baby –> baby’s
Printer –> printers
Auto –> auto’s
Café –> cafés
Etui –> etuis

Meervoud bij woorden die eindigen op -s

Net als bij de -f veranderen ook de woorden die op een -s eindigen in het meervoud. Bij de -s wordt dit een -z, denk aan huis – huizen. Uiteraard zijn ook hier weer uitzonderingen te vinden. Dat zijn de volgende drie woorden:

Kruis –> kruisen
Kaars –> kaarsen
Paus –> Pausen

Let op: De vorm kruizen komt naast kruisen voor als we het teken, het lichaamsdeel of het muziekteken bedoelen. Uitsluitend kruisen is toegestaan als we spreken over het kruis als instrument van terdoodbrenging, het lijden, het tegenovergestelde van munt, de kruisverenigingen enzovoorts.

Meervoud bij woorden die eindigen op -f

Wanneer een enkelvoudig zelfstandig naamwoord op een f eindigt, wordt de -f vaak omgezet in een -v. Helaas zijn er enkele uitzonderingen op de regel, en dat zijn woorden die rechtstreeks uit het Grieks komen. De uitzonderingen zijn bijvoorbeeld:

Fotograaf –> fotografen
Hiëroglief –> hiërogliefen
Antroposoof –> antroposofen

Meervoud bij woorden die onbeklemtoond eindigen op -ik, -et, -el of -es

Dit zijn de woorden die vaak fout worden gedaan. Dat terwijl het regeltje helemaal niet moeilijk is. Wanneer een woord eindigt op -ik, -et, -el of -es en de klemtoon ligt niet op de laatste lettergreep, dan vindt er geen letterverdubbeling plaats. Dit zijn woorden als:

Monnik –> monniken
Dreumes –> dreumesen
Perzik –> perziken
Havik –> haviken

Mijn docent op de basisschool raadde ons aan om de woorden uit ons hoofd te leren wanneer je niet goed bent in het horen van de klemtoon. Dit heb ik gedaan, en ik heb er inmiddels mijn hele leven al profijt van. Misschien de tip van de dag?

Meervoud bij woorden die onbeklemtoond eindigen op -us of -is

Dit is een van de meest simpele meervoudsvormen. Het enige wat je hoeft te doen is de -s verdubbelen. Enkele voorbeelden:

Mus –> mussen
Vis –> vissen
Muskus –> muskussen
Functionaris –> functionarissen

Meervoud bij Latijnse woorden die eindigen op -us of -um

Als laatste een meervoudsvorm die erg moeilijk lijkt, en vaak ook verkeerd wordt gedaan, maar die uiteindelijk, wanneer je de regel weet, heel erg simpel is. En die regel is: wanneer een Latijns woord eindigt op -us of -um, wordt de uitgang in het meervoud -a. Zie de volgende voorbeelden:

Museum –> musea
Lyceum –> lycea
Medium –> media

Aanvulling naar aanleiding van de reactie van Annie van Berkel; het is inderdaad zo dat Latijnse woorden die eindigen op -us een andere meervoudsvorm hebben. Die woorden eindigen inderdaad op -i. De voorbeelden van Annie neem ik dan ook graag over:

Musicus –> musici
Historicus –> historici

10 reacties op Hoe schrijf je meervoudsvormen op de juiste manier?

  • wiebco
    zegt:

    wanneer een klinker in een gesloten woordsoort is dan verdubbelt de medeklinker als het word in de meervoud wordt geplaatst. Voorbeeld:
    bom-bommen
    kat-katten
    hek-hekken

    mijn vraag: meervoud van GAT is GATEN of VAT- VATEN
    Wat is hier de uitzonderlijke regel.

  • Jan Daamen
    zegt:

    Buks eindigt op een s en staat niet bij de drie woorden die in meervoud de s behouden.
    Toch is het meervoud van buks volgens mij buksen en niet bukzen.

    En net als Vera ben ik ook benieuwd naar regels voor meervoudsvormen van Engelse woorden.

  • zegt:

    Wat is de meervoudvorm van e afkorting afb.? afbn zonder of afbn. met punt? kan ik nergens vinden384t

  • Scherpe reactie, Kevin. Het artikel is wat dit betreft niet volledig. Ik zal het aanvullen, zodat ook dit taalprobleem duidelijk uitgelegd wordt.

  • Kevin
    zegt:

    Als ik de regels van “meervoud op -s” toepas op het woord principe, kom ik uit op principe’s. Mis ik wat, of heb ik net een foutje in het artikel gevonden? 😛

  • Koen
    zegt:

    Saldo saldi

  • Het is inderdaad ‘twee Audi’s 500 cabrio’.

  • A.L.M. Talboom
    zegt:

    hoe schrijf je het meervoud van 1 audi 500 cabrio?

    Volgens mij is het : 2 Audi’s 500 cabrio, want het typenummer kan nooit in het meervoud.

  • Annie van Berkel
    zegt:

    Geweldig goede informatie. Een prima overzicht, maar……………..ik bespeur wel een fout. Latijnse woorden die eindigen op -um, hebben in de meervoudsvorm inderdaad een a. U geeft duidelijke voorbeelden.
    Dit geldt echter niet voor de Latijnse woorden die eindigen op -us. Deze hebben in de meervoudsvorm een i. Voorbeeld musicus – musici, historicus – historici.

  • Vera
    zegt:

    U hebt ons heel fijn geholpen, maar hoe zit het dan met Engelse woorden?

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

*

Onze blog

Een tekstbureau zonder blog, dat kan natuurlijk niet. Goed Verwoord blogt over alles wat met de taal te maken heeft, maar plaatst ook andere soorten artikelen, geschreven over een tal van onderwerpen. Zo wordt er regelmatig een interview, verhaal, recensie of verslag geplaatst. Maar wij richten ons voornamelijk op artikelen die verband houden met de taal. Heeft u een taalprobleem waar u niet uit komt? Mail het ons en wij zorgen dat uw vraag beantwoord wordt en dat er een blog over verschijnt.

Categorieën
Twitter
Facebook